De Dag van het Literatuuronderwijs was interessant en inspirerend. Het is niet alleen vanwege de liefhebberij literatuur dat ik er naartoe ging, maar ook vanwege de opdrachten voor de leerlingen van havo 4, die zoals je in mijn blog hebt kunnen lezen uit gaan monden in het boekencafé.
Joke van Leeuwen, de eerste gast van deze dag, opende met begeestering, de begeesterde docent en boekenlijst of boekenlust? De dag lag dan ook echt in het thema van de begeestering: geen boekenlijst meer, maar echt leesplezier. Wat moet, is niet fijn. Laat de leerlingen hun interesses ontdekken. Joke van Leeuwen las wat voor uit eigen werk en het meest inspirerend was haar gedicht 'Twijfellied' en vermakelijk was het gedicht 'Leesbegrip'. Indruk wekte ze ook bij mij door het boek 'Bezoekjaren'- het verhaal over een man uit de gevangenis die gedichtenbundels schreef, maar ze werden verbrand. Zijn vrienden hadden zijn gedichten uit hun hoofd geleerd en toen hij vrijkwam gaven zij zijn gedichten terug als cadeau. Het ging over de betekenis van literatuur, boeken lezen en dat het zo absurd is dat boeken zo ontleed worden waardoor je het verhaal niet meer ziet.
Annejet van der Zijl gaf een lezing en haar thema was dat je mag en kan dromen. Laat de leerlingen werken lezen die ze werkelijk interessant vinden vanuit hun belevingswereld. Ze had het over Sonny Boy en dat de mooiste vraag die ze van een leerling kreeg was of zij ook hetzelfde had gedaan als ze in Rika's schoenen zou staan: haar leven wagen om andere mensen te helpen. 'Want daar ging het om. Die leerling had het goed begrepen.'
Ik ben zoals eenieder naar drie bijeenkomsten gegaan.
De eerste was 'Filmen van boeken';
de tweede werd het interview met de twee schrijvers Van Aalten en De Jong. Het ging over twee boeken die over een tijdperk gingen van meer dan 50 jaar en hoe zo'n boek dan tot stand is gekomen en hoe we er tegenaan kijken. Interessante vragen zoals 'De meeste schrijvers zijn fervente krantenlezers, hoe is dat bij jullie?' En ook hoe hun boeken tot stand zijn gekomen. Op de vraag of het boeken waren die op de lijst konden staan, was het antwoord 'Ja'. 'Leerlingen vinden het erg interessant om te weten wat er voor hen gebeurd is.''Moet een Reve bekeken worden vanuit het tijdsbeeld van waaruit hij bijvoorbeeld 'De avonden' heeft geschreven? 'Nee, dat is niet interessant in dezen. Dan kun je een Reve beter bespreken vanuit het begrip 'humor'. Dan kon je overigens beter Werther Nieland pakken boven De avonden. Humor speelt daar een belangrijke rol in en de leerlingen kunnen dat best hebben. De canon hoeft er niet af; het gaat om de invalshoek en we moeten de leerlingen niet onderschatten.'
Het derde bezoek bracht ik aan een jonge schrijver Peter Zanthing die vertelde over hoe hij een geïnteresseerde lezer werd, terwijl hij ook ooit een niet-lezer was. Zijn interesse begon toen hij boeken over sport mocht lezen. Eén zo'n voorbeeld was 'De voorzitter' van Giphart. Centraal stond laat de leerlingen vanuit hun interesse lezen en dan kom het lezen vanzelf, naarmate deze ouder wordt. Goodreads is een website die je helpt te plannen van alle boeken die je graag wilt lezen (http://www.goodreads.com/).
De dag werd afgesloten met drie personen: Maartje Wortel en Anne Soldaat lazen voor en zongen en tot slot was Arnon Grunberg aan het woord. Hij stelde centraal dat een schrijver niet de moraal vertelt en dat je als lezer niet moet zien als zo hoort het, maar dat je deze moraal mag bediscussiëren, Een grappig effect had hij met zijn verhaal over het typetje Larson van Astrid Lindgren over de perzikenboom. Larson -het vliegende kereltje met de propeller op zijn rug stelde ook de moraal ter discussie en als voorbeeld nam hij de perzikenboom. Larson at twee perziken en een ander beschuldigde hem van gulzigheid - waarop Larson zei: "Jij bent gulzig. Ik eet beide perziken op, ik geef jou de pitten. Jij plant ze en je hebt straks twee perzikbomen en ik heb niets!"Voor Grunberg was dat een grote inspiratiebron. Ook gaf de heer Grunberg aan dat echte lezers schrijvers in spe waren.
Wat ik vooral meeneem van deze dag is het maken van een trailer of een animatie van een boek. Ik kan de leerlingen nu met meer achtergrondinformatie vertellen hoe ze dat aan kunnen gaan pakken. CKV ga ik ook raadplegen omdat ze ook daar gaan filmen.
Deze dag was de moeite waard!
De toets leesvaardigheid voor havo 4 komt er weer aan. Deze wordt na de kerstvakantie gegeven. Ik wil de leerlingen ervan bewust maken dat ze bij alle vakken veel meer met lees -, schrijf - en spreekvaardigheid bezig zijn dan ze denken.
Een duur boek, maar je hebt er ook wat voor: Coöperatieve leerstrategieën. Nee, er staat niet alleen nieuwe informatie in. Er staan veel didactieken in die we al toepassen, maar het gaat meer om een manier van denken en om het integreren van deze didactieken in je lessen.
