Nederlands verbinden aan wat leerlingen nodig hebben om zich persoonlijk te ontwikkelen, is mijn drijfveer en onderliggende visie van mijn lessen. Ik denk procesgericht, verbindend en ik hou van samenwerken en mooie projecten bedenken. Ik ontwikkel deze met diverse didactische werkvormen voor in de lessen, met leerlijnen en einddoelen in het vizier. Ik leg ideeën en weetjes graag vast (en deel ze), omdat ik trots ben op mijn beroep docent Nederlands en ontwikkelaar. Ook schrijf ik graag.
donderdag 4 december 2014
Als poster in het klaslokaal? Ik zeg: doen!! Als voorbeeld van een ellips
Jij denkt
dat als ik
dat jij dan
zodat jij mij
en ik niet
als jij denkt
dat ik dan
zal ik
zodat ik jou
en jij niet
Harry Mulisch (1927-2010)
dat als ik
dat jij dan
zodat jij mij
en ik niet
als jij denkt
dat ik dan
zal ik
zodat ik jou
en jij niet
Harry Mulisch (1927-2010)
Leesvaardigheid: macro-meso-micro
'Juf, ik begrijp die vraag niet.'De leerling wijst een alinea aan. Met dit schema kon ik toen heel makkelijk aangeven dat deze leerling wel lette op de zin zelf (micro) waarop de vraag betrekking had, maar dat hij er omheen moest lezen (de volgende alinea's: meso).
De leerlingen beginnen vaak lukraak aan de vragen. Aan de hand van dit kader probeer ik ze daarvan te weerhouden en als ze dat dan toch doen - en dat doen ze dan - en ze lopen stuk op de vragen, kom ik weer terug op het intensief lezen en het begrijpen van de hele tekst (macro).
POL afsluiting boek 1, op naar boek 2 en macro-meso-micro bij leesvaardigheid
Boek 1 is afgesloten. Op naar boek 2 met havo 4. Nog twee weken.
Hoe heb ik het afgesloten? Alle leerlingen hebben hun mogen werk mogen bewonderen. Of hun werk zaten in de reader, of het was geplastificeerd. Ik zag enthousiasme en bewondering toen ze de producten zagen. Ook hebben sommigen een keuze voor het volgende boek weten te maken.
Nu ben ik benieuwd naar het vervolg. Op 16 december zou opdracht 2 af moeten zijn. Een trailer, een animatie, een interview, een tekening, ....
Maar nu ook leesvaardigheid: ik heb in elke klas de begrippen macro-meso-micro uitgelegd. Ik ga er zo een foto van publiceren.
Hoe heb ik het afgesloten? Alle leerlingen hebben hun mogen werk mogen bewonderen. Of hun werk zaten in de reader, of het was geplastificeerd. Ik zag enthousiasme en bewondering toen ze de producten zagen. Ook hebben sommigen een keuze voor het volgende boek weten te maken.
Nu ben ik benieuwd naar het vervolg. Op 16 december zou opdracht 2 af moeten zijn. Een trailer, een animatie, een interview, een tekening, ....
Maar nu ook leesvaardigheid: ik heb in elke klas de begrippen macro-meso-micro uitgelegd. Ik ga er zo een foto van publiceren.
zaterdag 29 november 2014
Even de rem op voortvarende project 'Leesvaardigheid in een nieuw jasje'?
Ja! Ik moet mezelf even remmen en meerdere docenten zullen zichzelf hierin herkennen. Als je nu eenmaal het woordje 'project'of 'vernieuwen'tussen je voor - en achternaam hebt staan, dan moet je soms wel even stilstaan. 'Hold your horses', hoor ik een collega een paar jaar geleden nog zeggen.
De leerlingen hebben soms ook even behoefte aan rust en 'back to basics'. We kunnen niet aan het stuiteren blijven en ik denk dat concentratie en focus ook meer bij leesvaardigheid passen. Maar ik wil er wel wat mee. Wat dan?
Ik wilde op de eerste plaats meerdere teksten over één onderwerp aanbieden. Daarnaast wilde ik 15 onderwerpen zoeken met de teksten erbij, natuurlijk, en ik zou de leerlingen hebben gevraagd er 5 van te lezen en er keuzeopdrachten bij te maken gerelateerd aan leesvaardigheid (bijvoorbeeld: bedenk zelf vragen bij de tekst). Deze teksten zouden vakoverstijgend zijn, actueel en ik zou teksten zoeken die blijvend aangeboden konden worden. Het zou een reader zijn die ik elke keer aan zou kunnen vullen en zo zouden we ook het nieuws wat beter kunnen volgen, Ook zou er in de reader in het begin aandacht moeten zijn voor waar ze uiteindelijk in havo 5 eindigen: het examen. Tot slot wilde ik dat de leerlingen een dossier bij zouden houden.
Wat hierboven staat, ga ik allemaal nog steeds doen op het dossier na, maar ik zal in deze het boek volgen. Nieuw Nederlands biedt uitstekende opdrachten aan. Daar is niets mis mee. Ik kreeg wel wat weerstand daarbij. ('Alweer een dossier!! We moeten al zoveel') . Ik denk dat die geluiden realistisch zijn. Ze zijn zich al aan het focussen op hun leesboek, dan literatuurgeschiedenis er nog bij. Laat ik bij leesvaardigheid dan wel bemiddelen tussen dossier en Nieuw Nederlands. Wat ik ook meeneem is het proeven aan het examen. Ik ga nu nadenken of ik de leerlingen deze (voor een deel) laat maken of niet. De ene zegt dat ze er nog niet aan toe zijn en de andere zegt dat het een goede oefening is en dat het wel kan. Dat wordt vervolgd....
Kortom: ik gooi de rem er een beetje op. Ik vernieuw in het klein door de eindfase te laten zien, sowieso door voor activerende opdrachten te zorgen en door enkele andere teksten te zorgen naast de methode. Vijf teksten. leerlingen in groepjes: laten lezen en samenvatten en er dan iets mee laten doen. Of de teksten laten rouleren. We kunnen alle kanten op. Dat maakt het onderwijs zo uitdagend! Ook dat moet in ieder geval nog een mooi staartje krijgen. Volgend jaar ga ik er dan een echt ander jasje omheen doen.
De leerlingen hebben soms ook even behoefte aan rust en 'back to basics'. We kunnen niet aan het stuiteren blijven en ik denk dat concentratie en focus ook meer bij leesvaardigheid passen. Maar ik wil er wel wat mee. Wat dan?
Ik wilde op de eerste plaats meerdere teksten over één onderwerp aanbieden. Daarnaast wilde ik 15 onderwerpen zoeken met de teksten erbij, natuurlijk, en ik zou de leerlingen hebben gevraagd er 5 van te lezen en er keuzeopdrachten bij te maken gerelateerd aan leesvaardigheid (bijvoorbeeld: bedenk zelf vragen bij de tekst). Deze teksten zouden vakoverstijgend zijn, actueel en ik zou teksten zoeken die blijvend aangeboden konden worden. Het zou een reader zijn die ik elke keer aan zou kunnen vullen en zo zouden we ook het nieuws wat beter kunnen volgen, Ook zou er in de reader in het begin aandacht moeten zijn voor waar ze uiteindelijk in havo 5 eindigen: het examen. Tot slot wilde ik dat de leerlingen een dossier bij zouden houden.
Wat hierboven staat, ga ik allemaal nog steeds doen op het dossier na, maar ik zal in deze het boek volgen. Nieuw Nederlands biedt uitstekende opdrachten aan. Daar is niets mis mee. Ik kreeg wel wat weerstand daarbij. ('Alweer een dossier!! We moeten al zoveel') . Ik denk dat die geluiden realistisch zijn. Ze zijn zich al aan het focussen op hun leesboek, dan literatuurgeschiedenis er nog bij. Laat ik bij leesvaardigheid dan wel bemiddelen tussen dossier en Nieuw Nederlands. Wat ik ook meeneem is het proeven aan het examen. Ik ga nu nadenken of ik de leerlingen deze (voor een deel) laat maken of niet. De ene zegt dat ze er nog niet aan toe zijn en de andere zegt dat het een goede oefening is en dat het wel kan. Dat wordt vervolgd....
Kortom: ik gooi de rem er een beetje op. Ik vernieuw in het klein door de eindfase te laten zien, sowieso door voor activerende opdrachten te zorgen en door enkele andere teksten te zorgen naast de methode. Vijf teksten. leerlingen in groepjes: laten lezen en samenvatten en er dan iets mee laten doen. Of de teksten laten rouleren. We kunnen alle kanten op. Dat maakt het onderwijs zo uitdagend! Ook dat moet in ieder geval nog een mooi staartje krijgen. Volgend jaar ga ik er dan een echt ander jasje omheen doen.
Afronding leesbeleving deel 1,op naar 2 en het geven van cijfers
Maandag en dinsdag kan ik mijn leerlingen uit havo 4 echt laten zien wat ze eigenlijk voor geweldig werk gedaan hebben. Schiet me ook te binnen dat ik na verwerkingsopdracht 2 of 3 zal gaan vragen of ik de leerlingen echt intensiever met hun boek bezig zijn geweest. Ik wil graag weten of ze zich meer voor literatuur zijn gaan interesseren; of ze er nu anders naar kijken. Ook wil ik weten waar dat verschil dan in zit en welke ontwikkeling ze hebben doorgemaakt en of ze nu bijvoorbeeld ook anders kiezen voor een volgend boek.
Nu ga ik cijfers geven voor hun producten in de reader; ook voor de geplastificeerde werken. Ik ga vooral letten op die beleving. Een onvoldoende krijgen is er niet bij. Ik vind eigenlijk dat ik geen cijfer ervoor zou moeten geven, maar de leerlingen hebben dat nu eenmaal graag. Dat kan ik nu niet veranderen. Dat zit erin gebakken. Als ze het werk hebben ingeleverd en als ik groei bespeur doordat ze wat ze hebben bedacht na het lezen van het boek, dan heb ik mijn doel bereikt. Ik ga ervan uit dat geen een leerling heeft gedacht van 'Ik lever maar wat in,'want ze wisten dat het een samenwerkingsproject was, waarbij ze wisten dat anderen hun werk konden lezen of bekijken.
Alle vier de havo 4-klassen krijgen alle vier de readers te lezen. Ik stuur ze in de les door en de vraag zal zijn: welk boek zou je nu willen gaan lezen? Welk boek trekt je aandacht en waarom? De reader zal altijd in te zien zijn en als we het over literatuur hebben, haal ik ze er ook bij.
Tot slot spelen de readers ook een belangrijke rol in het boekencafé. Daar zullen alle opdrachten uitmonden. Opdracht 2 is namelijk: verbeeld wat je beleeft in een trailer, of een animatie, of met muziek.
Vooruitblik
Opdracht 3 is voor iedereen hetzelfde omdat dat in het programma zit. Dat kan ik verdedigen onder het kopje uitdaging, omdat het een betogende presentatie is. De leerlingen krijgen tien minuten om te vertellen wat ze van hun boek vinden. In dat betoog moet een aantal zaken de revue passeren. Op die manier leren ze weer anders naar het boek te kijken.
Op naar opdracht 2.
Nu ga ik cijfers geven voor hun producten in de reader; ook voor de geplastificeerde werken. Ik ga vooral letten op die beleving. Een onvoldoende krijgen is er niet bij. Ik vind eigenlijk dat ik geen cijfer ervoor zou moeten geven, maar de leerlingen hebben dat nu eenmaal graag. Dat kan ik nu niet veranderen. Dat zit erin gebakken. Als ze het werk hebben ingeleverd en als ik groei bespeur doordat ze wat ze hebben bedacht na het lezen van het boek, dan heb ik mijn doel bereikt. Ik ga ervan uit dat geen een leerling heeft gedacht van 'Ik lever maar wat in,'want ze wisten dat het een samenwerkingsproject was, waarbij ze wisten dat anderen hun werk konden lezen of bekijken.
Alle vier de havo 4-klassen krijgen alle vier de readers te lezen. Ik stuur ze in de les door en de vraag zal zijn: welk boek zou je nu willen gaan lezen? Welk boek trekt je aandacht en waarom? De reader zal altijd in te zien zijn en als we het over literatuur hebben, haal ik ze er ook bij.
Tot slot spelen de readers ook een belangrijke rol in het boekencafé. Daar zullen alle opdrachten uitmonden. Opdracht 2 is namelijk: verbeeld wat je beleeft in een trailer, of een animatie, of met muziek.
Vooruitblik
Opdracht 3 is voor iedereen hetzelfde omdat dat in het programma zit. Dat kan ik verdedigen onder het kopje uitdaging, omdat het een betogende presentatie is. De leerlingen krijgen tien minuten om te vertellen wat ze van hun boek vinden. In dat betoog moet een aantal zaken de revue passeren. Op die manier leren ze weer anders naar het boek te kijken.
Op naar opdracht 2.
zondag 23 november 2014
Praten over Literatuur/boek 1/leesbeleving
kiezen. Het draaide om leesbeleving en ik wilde differentiëren: van tekenopdrachten tot en met echte schrijfopdrachten.
Ik plaats hieronder een paar voorbeelden van leerlingen die vooral visueel hebben gewerkt.
Ik heb een aantal mooie werkjes geplastificeerd voor de 'nabeleving'. Ik laat de leerlingen zelf erover vertellen en ik weet zeker dat ze dat appreciëren, omdat ze er hard voor gewerkt hebben en het gaat om 'POL'. Uiteraard telt dat niet voor iedere leerling. Dat is het bekende verhaal.
![]() |
| De reünie |
vrijdag 21 november 2014
In het weekend aan de slag met de creatieve verwerkingsopdrachten van de havo 4-leerlingen
Ik kan er niet langer op wachten. In het weekend hierover meer! Zo ook komt boekopdracht 2 aan bod: animatie, trailer van een boek, et cetera...Het uitdagende is dat ik nooit weet wat ik zelf allemaal er weer bij verzin.
Centraal staat weer de beleving van een boek, zo ook het erover praten en op weg naar het boekencafé in mei/juni...wordt vervolgd!
Centraal staat weer de beleving van een boek, zo ook het erover praten en op weg naar het boekencafé in mei/juni...wordt vervolgd!
Over de streep en Kagan met coöperatieve leerstrategieën in één les
De rapportvergaderingen komen eraan en ik wil de leerlingen uit mijn mentorklas havo 4 actief mee laten denken over wat hen te doen staat. Maar dat wil ik op een coachende manier doen en ik stuur mijn collega's de volgende mail:Beste collega's,
Spontaan kwam ik op het volgende idee:
Ik heb 16 leerlingen die overgaan op dit moment, 3 leerlingen die uit moeten kijken en 8 leerlingen die echt als een baksteen zakken.
Ik zeg nog niets over het doel. Ik ga de leerlingen indelen in drie groepen.
Ik stel vragen aan de hele groep:
1. Waarop denken jullie dat deze indeling gebaseerd is? (daar komen ze snel achter) Ik doe dit, omdat ik wil dat ze voelen hoe het aan het eind van het jaar zal zijn. Dat gevoel wil ik wegnemen door ze de volgende vragen te stellen:
2 Hoe wil je dat het zal zijn dit jaar? Waar zou je willen staan? Waar wil je blijven? Waar voel je je goed? Ga maar. Dat vraag ik aan elke groep.
Ga maar weer even terug, want het is nog niet zo ver.
3. Wat moet je eraan doen om daar te komen, waar jij wilt zijn?
Deze vraag gaan ze in groepjes beantwoorden en opschrijven op A3-papieren. Daarna lezen ze elkaars papieren.
Niet zo maar.
Ik deel de groepjes in; ik heb per groep één leerling die zou blijven zitten, twee coaches die over zouden gaan en als het kan één leerling die zou kunnen blijven zitten. Dit idee van coaching in een groep heb ik gebaseerd op Kagan ('Coöperatief leren').
Ze gaan in op de vragen: wat moet ik hetzelfde laten? Wat kan ik verbeteren? Waar had ik succes? Waar kun je dat succes nog meer toepassen? Wat kan een ander mij voor advies geven? Daar maken ze een mindmap van met in het midden iets van succes verkrijgen, of wat ze willen verzinnen; een positieve kreet. Dit geldt allemaal voor de leerlingen die het goed doen, maar ook voor de leerlingen die het minder goed doen.
Ik laat de leerlingen hun A3 ophangen en iedereen bekijkt de papieren en maakt een verslag van hun voornemens. Die voornemens zouden ze thuis kunnen bespreken met hun ouders. Ik neem ze ook graag in om ze op deze manier te kunnen coachen.
Het zou kunnen eindigen met: als ik zo te werk gaan zoals ik mezelf heb voorgesteld in het verslag, waar sta ik dan aan in de loop van het jaar?
Natuurlijk zijn er ook nadelen te verzinnen. Gevoeligheid, etc. Maar ik denk door de leerlingen te laten meemaken waar ze kunnen staan, dat ze meer gemotiveerd zullen zijn.
Ik wilde dit graag met jullie delen.
Groetjes,
Astrid
De les is dezelfde dag gegeven en ik vind dat ik een succeservaring heb gehad, omdat de leerlingen met goede punten kwamen. Het vervolg is nu de coaching en het erop doorvragen.
Het nadeel van vernieuwen. Advies: bedenk van tevoren de knelpunten
Zoals jullie weten vernieuw ik graag. Daar hoort een valkuil bij: de ander hoeft er niet in mee te gaan. Voorbeeld: huiswerk wordt nog steeds slecht gemaakt. Dat had ik bij de vorige opdracht in mijn les verweven: maar een klein aantal had zijn huiswerk af.
Het ging mij om leesvaardigheid en literatuur gemixt (zie vorig blog). Ik moet toegeven: ik was teleurgesteld. Maar die verwachtingen had ik wel ingebed in mijn lessencyclus van leesvaardigheid in een nieuw jasje. Ze moeten de opdracht alsnog maken voor in het leesvaardigheidsdossier. Alle opdrachten wil ik laten afvinken en ze kunnen zo beter reflecteren op wat ze gedaan hebben. Als je een opdracht niet gemaakt hebt, dan maken we die opdracht gewoon na de lessen. 'Ik doe dit niet om je te plagen, ik wil dat je je komende toets haalt.'
Dat is dan de keerzijde van vernieuwen: oude gewoontes van de leerlingen en dus ook van jezelf worden gehandhaafd en dat haalt er weer even de pret vanaf. Je spreekt het door met de mentor en je denkt er nog even over na.
Ik weet dat ik als taak heb de leerlingen expliciet uit te leggen waarvoor ik de dingen met hen doe die ik doe. Ik moet hun meekrijgen. Daarom doe ik dit. Ze verwarren vernieuwingen met chaotisch, omdat ze zelf moeite hebben om minder traditioneel te zijn en ze voelen weerstand omdat ik een actieve houding van hen vraag. Ze zijn dat niet altijd gewend.
In mijn kwetsbare houding vraag ik me af: moet ik een stapje terug doen of moet ik doorzetten? Ik besluit beide te doen. Ik zal de leerlingen uitleggen wat er aan de hand is. Dat is een stapje terug voor mijn gevoel, omdat ik het alleen maar logisch vind dat dat ik de leerlingen vraag actief te zijn.
In mijn volgende blog vertel ik over een succeservaring van dezelfde dag.
Het ging mij om leesvaardigheid en literatuur gemixt (zie vorig blog). Ik moet toegeven: ik was teleurgesteld. Maar die verwachtingen had ik wel ingebed in mijn lessencyclus van leesvaardigheid in een nieuw jasje. Ze moeten de opdracht alsnog maken voor in het leesvaardigheidsdossier. Alle opdrachten wil ik laten afvinken en ze kunnen zo beter reflecteren op wat ze gedaan hebben. Als je een opdracht niet gemaakt hebt, dan maken we die opdracht gewoon na de lessen. 'Ik doe dit niet om je te plagen, ik wil dat je je komende toets haalt.'
Dat is dan de keerzijde van vernieuwen: oude gewoontes van de leerlingen en dus ook van jezelf worden gehandhaafd en dat haalt er weer even de pret vanaf. Je spreekt het door met de mentor en je denkt er nog even over na.
Ik weet dat ik als taak heb de leerlingen expliciet uit te leggen waarvoor ik de dingen met hen doe die ik doe. Ik moet hun meekrijgen. Daarom doe ik dit. Ze verwarren vernieuwingen met chaotisch, omdat ze zelf moeite hebben om minder traditioneel te zijn en ze voelen weerstand omdat ik een actieve houding van hen vraag. Ze zijn dat niet altijd gewend.
In mijn kwetsbare houding vraag ik me af: moet ik een stapje terug doen of moet ik doorzetten? Ik besluit beide te doen. Ik zal de leerlingen uitleggen wat er aan de hand is. Dat is een stapje terug voor mijn gevoel, omdat ik het alleen maar logisch vind dat dat ik de leerlingen vraag actief te zijn.
In mijn volgende blog vertel ik over een succeservaring van dezelfde dag.
Abonneren op:
Posts (Atom)
Met havo 4 een klasse - klassenreader maken! Contextrijk of niet?
Vandaag ga ik dat idee uitwerken. Natuurlijk is dit niet iets nieuws, maar dat met die recensies vind ik weer wel vernieuwend en ik vind da...
-
'Juf, ik begrijp die vraag niet.'De leerling wijst een alinea aan. Met dit schema kon ik toen heel makkelijk aangeven dat deze ...
-
De Nacht van de Leraar 7 oktober 2020 Deze bijeenkomst was de vijfde op een rij en dus viert LEF een lustrum of vieren wij een lus...








