donderdag 5 maart 2015

Toch maar kahoot.it? Wat een succes!!!

Meer dan een week wil ik dit al delen: mijn kahoot-quiz voor havo 5. Ik dacht: "Ach, de leerlingen vinden het vast wel aardig om te doen!" Maar nee, ze wilden de quiz twee maal doen en het liefst nog een quiz erbij. Tot mijn verbazing vond ik toen ze dat vroegen een heleboel uitdagende quizzen. Bijvoorbeeld die van argumentatie voor vwo 5! Geweldig, dus, die Kahootsite en geweldig dus, de quiz die ik had gemaakt en had uitgevoerd in drie klassen.
Dit is de link: https://create.kahoot.it/#user/c2118eaa-f7a2-4ae2-bb6f-378c4833530e/kahoots/created




De volgende quiz zal gaan over woordenschat voor in havo 5 en misschien ga ik argumenteren v5 nog wel in havo 4 toepassen!!
Ik zou zeggen: "Probeer het ook uit in de klas!"

zaterdag 24 januari 2015

Levende Talen Magazine: Hertalen als werkvorm in de klas!

Voor het eerst zijn we in havo 4 ook bezig met de hertaling van een middeleeuws werk. Ik had daar mijn twijfels bij, omdat ik echt bedacht dat een havo 4-leerling dit niet interessant zou vinden. Ook ik kreeg positieve reacties terug van de leerlingen, net zoals Marijn van Dijk die een pilot uitvoerde die hieronder beschreven wordt.
Sommige leerlingen vonden de opdracht ook onzin en veel te moeilijk.  Met deze opmerkingen ga ik aan de slag, op zoek naar verbetering!
Met behulp van het artikel 'Hertalen als werkvorm voor onderwijs in historische letterkunde'uit LTM Gijsbrecht van Aemstel in vwo 5', geschreven door Marijn van Dijk, uit LTM van januari 2015, kan ik zeker aan de slag met enkele verbeteringen.

De inhoud van het artikel
Marijn van Dijk heeft het project 'Gijsbrecht van Aemstel' in vwo 5 uitgeprobeerd. Ze heeft hiermee het probleem dat historische teksten niet binnenkomen bij leerlingen aangepakt door een verandering in de didactiek. 
We streven in het onderwijs historische bewustwording na. Anderzijds is het van belang dat we historische monumenten uit de literatuurgeschiedenis openstellen voor de nieuwe generatie, omdat we hiermee cultuur overdragen. Het helpt dus niet door twee kolommen aan te bieden waarvan er één de oorspronkelijke tekst is en de ander de hertaling ervan. De leerlingen moeten zelf aan de slag met hertalen. Dat doen wij op de KSE bij Nederlands in de bovenbouw dus ook al. Maar de werkvorm die mevrouw Van Dijk aanbiedt is succesvol op de school waar zij dit uit heeft geprobeerd. 

Haar aanpak
In de door Marijn van Dijk samengestelde projectbundel nam ze de hele tekst van Gijsbrecht van Aemstel op. Ze markeerde zeven fragmenten. In de inleiding schreef ze informatie over de cultuurhistorische context en de vorm van de klassieke tragedie, ook schreef ze een inhoudelijk overzicht van de personages en de scènes.  
De klas werd verdeeld in groepjes en negen fragmenten verspreidde ze over de groepjes; elk één fragment van 70 versregels, De opdracht was om te gaan hertalen en deze te presenteren in de vorm van een filmpje, zodoende werd er een Gijsbregtfilm gemaakt. 

Het resultaat
Het werd een bruikbare schooluitgave van Gijsbrecht en een verrassende Gijsbrechtfilm. Bovenal was deze aanpak zeer nuttig: de leerlingen vonden het project geslaagd, origineel, er was ook talentontwikkeling. Ook zagen sommige leerlingen als een verhoging van het inzicht in primaire bronnen bij geschiedenis en ook waardeerden ze het talige aspect en vonden het leuk om kennis te maken met een oudere vorm van het Nederlands. 

Inzetten van hertalen als werkvorm
Het inzetten van hertalen als werkvorm stelden de leerlingen in staat zich Vondels werk eigen te maken en mee te nemen naar hun wereld, naar hun eigen woorden en nieuwe media. Het is dus volgens de schrijfster/een formule die succesvol kan worden ingezet bij andere historische werken en het is een investering in literair erfgoed. Het vraagt om inspanning die de moeite waard is, omdat deze ervaring beklijft en deze ervaring is van grote waarde voor de overdracht van erfgoed aan een nieuwe generatie. 

Aanpassingen vanuit het project voor onze school

Het artikel over de hertaalopdracht las ik zojuist en het heeft mij dus enthousiast gemaakt om een paar onderdelen te veranderen c.q. aan te passen. Het eerste deel omvat de modernisering van het verhaal en het tweede deel gaat over de didactische aanpak. Ik ga met mijn collega's om de tafel zitten om te kijken wat zij ervan vinden en of zij ook meegaan in mijn ideeën naar aanleiding van de pikot van Marijn van Dijk. 

Geen modernisering meer, maar eventueel een andere verwerkingsopdracht? 
Het doel bij de hertaalopdracht was om de leerlingen kennis te laten maken met een werk uit de middeleeuwen. Dit werk moesten ze hertalen en de inhoud van het verhaal uit een andere historische context moesten ze omzetten naar een verhaal van nu. Uiteraard was het idee erbij om de leerlingen actiever kennis te laten maken met een middeleeuws werk en het beter plaatsen ervan in een historische context. Meerdere leerlingen maakten een tweede hertaling en het verhaal lieten ze verder zoals het toen ook ging. Dat resulteerde dan weer in een verzonnen verhaal dat niet echt had plaats kunnen vinden, omdat het nog steeds op een verzonnen verhaal leek. Dat was jammer. Een klein deel had het wel door. Daar moeten we dus iets aan doen. Kennelijk vinden ze die link moeilijk. Maar wat al heel goed was, was het feit dat ze wel eerst zelf op zoek moesten gaan naar het hele verhaal. Op die manier konden ze ook makkelijker gaan hertalen. 
We kunnen nu twee aanpassingen doen: we houden de opdracht hetzelfde (gemoderniseerd verhaal) en begeleiden meer, of we laten de leerlingen er ook iets praktisch mee doen, zodat het middeleeuws verhaal ook beter verwerkt wordt. 

Andere didactiek: beter minder historische werken goed? 
Wat ik interessant vind in het artikel en waar we wat mee kunnen bij ons op school, is dat de leerlingen ook meerdere fragmenten uit één middeleeuws werk in een groepje kunnen nemen, waardoor de leerlingen ook veel meer het verband zien. Wat we dit jaar deden, was het uitdelen van fragmenten uit verschillende werken. Het zou dus mooier en meer betekenisvol zijn als we veel meer werken vanuit minder middeleeuwse werken (bijvoorbeeld 6 per klas, groepjes van 5) en dat we het samenwerken tussen de leerlingen bevorderen. Ik zie wel in dat mevrouw Van Dijk veel tijd in haar project stopt met de leerlingen uit de vwo-groep, en die tijd hebben we niet - maar we kunnen wellicht kijken hoe we ons hierin aan kunnen passen. 
Ik denk in ieder geval dat we op deze aangepaste manier bereiken dat de leerlingen een middeleeuws werk veel beter in een historische context kunnen plaatsen, omdat het gaat om meerdere fragmenten en door er samen over te praten, ontstaat er meer begrip. Wij zouden dan inderdaad ook bij ieder werk handvatten kunnen geven: beschrijving personages, een cultuurhistorische context erbij en elk werkje met de fragmenten zou gebundeld moeten zijn. 

Een verfilming van de fragmenten bij elkaar zou mooi zijn. Samenwerken met CKV? - en ik zou ook heel graag met de leerlingen naar een museum gaan waardoor de leerlingen ook beter begrijpen waarmee ze bezig zijn (leren buiten de school).

Wilt u hierover meer informatie hebben (contactpersoon mevrouw M. van Dijk, van het artikel en de pilot):  hertalenalswerkvorm@gmail.com

Collega's
Ik ben benieuwd wat er voor veranderingen gaan plaatsvinden in havo 4 na het lezen van het artikel van Marijn van Dijk uit het LTM van januari 2015. Uiteraard kom ik daar dan ook op terug. 

woensdag 14 januari 2015

Leesvaardigheid havo 4: Trots! Examen nieuwe stijl getest!!!

Het leek ons op de KSE een goed idee om de leerlingen in havo 4 een examentekst te geven. We hebben uit de examenbundel van ThiemeMeulenhoff een examen 'Nieuwe stijl' gehaald. Ik vond het een geweldige ervaring met de leerlingen!!


Aanpak
We hebben al een paar teksten uit Nieuw Nederlands gemaakt en de leerlingen zijn doordrongen van de strategieën die bij een tekst horen. Ook heb ik veel aandacht besteed aan de benadering micro - meso- macro. Tekstverbanden stonden daarbij centraal. Ook leerlingen die aangaven dat ze er 'altijd slecht' in zijn, heb ik gemotiveerd door op de aanpak te wijzen. Tot slot is het verband met andere vakken gelegd: je leest de hele dag - was het motto.
We (een paar docenten Nederlands) hebben een examen 'Nieuwe stijl' uitgezocht. De leerlingen mochten er in de les aan werken. We hebben er twee lessen aan besteed; daarna kregen de leerlingen het werk mee naar huis en ze mochten het thuis afmaken. Ze werkten enorm geconcentreerd in de lessen zelf. Het bespreken met de leerlingen heb ik ervaren als een hele kluif, omdat ze gewoonweg niet gewend zijn aan markeren en dergelijke in de tekst. Daar meten ze echt aan wennen. Ik denk dat ze daarin wel bijstellen.


Het bespreken zelf
Zoals ik al aangaf verliep dat niet zo makkelijk vanwege de gewenning. Je moet en het gemarkeerde en dergelijke uitleggen. Ik had namelijk zelf alles voorgedaan en ik demonstreerde dat. Dan volgde de uitleg bij de vragen. Ik merkte dat ik niet alles tot in de puntjes uit kon leggen en ik draaide dat deel om: als je vragen hebt, stel je ze. De vragen kwamen met mondjesmaat. We kregen alles in één lesuur af.


Ervaringen
Ongeveer vijf leerlingen per klas waren hun teksten vergeten. Daarnaast had niet iedereen de tekst thuis afgemaakt. Toch lette iedereen goed op en men keek fanatiek na, omdat er een cijfer aankwam. Dat cijfer telde dan niet mee, maar er was animo genoeg bij de leerlingen: ze waren nieuwsgierig naar hun cijfers. Er was zeker sprake van intrinsieke motivatie. De meesten vonden het ook nuttig. De cijfers lagen tussen de 4,5 en de 7,3. De meeste leerlingen vonden het niet moeilijk. Ik heb de leerlingen erop moeten wijzen dat er bijvoorbeeld geen argumentatieschema werd gevraagd. 'Ziet het examen er volgend jaar ook zo uit,' werd dan ook veelvuldig gevraagd. Het antwoord moest dan ook zijn: 'Ja, zo kun je de vragen verwachten - er zijn vier teksten, standaard, maar er kunnen altijd verrassingen zijn.' Dat ook omdat het een nieuwe stijl is.


Mijn conclusie
Aan de ene kant ben ik wel tevreden en vind ik het goed dat we dit doorgezet hebben. Volgend jaar ga ik zeker weer examens laten oefenen. Ook dit jaar las ik nog een examen nieuwe stijl in. Ik vond het wel jammer, dat die vijf leerlingen per klas toch geen examen mee hadden genomen. Ook niet iedereen had de teksten af. Ikzelf had nog meer diepgang bij de antwoorden willen geven, althans - de weg ernaar toe. Al met al bemerkte ik tevredenheid bij de leerlingen. . Ik geef ons experiment een 8.


Nog even dit...
Andere scholen
Je hoort van andere scholen dat daar een ouder examen als SE wordt gegeven. Wij doen dat niet. Wij hebben op ons programma weer andere onderdelen staan, zoals literatuurgeschiedenis, poëzie, presenteren,  mondeling en gedocumenteerd schrijven.

vrijdag 12 december 2014

Gezamenlijke aanpak leesvaardigheid??


Over welk boek gaan deze mooie tekeningen?

In het echt is deze nog veel mooier. De details zijn geweldig! Ik ben erg trots op deze leerling die haar boek op een prachtige manier heeft uitgebeeld. Ra ra ra om welk boek gaat het?

brief aan platform 'Taal en rekenen'

Etten-Leur, 12 december 2014

Onderwerp: www.astridwillemse.blogspot.com

Beste collega’s,

Een tijdje terug (vier maanden geleden?) heb ik jullie verteld wat ik van plan was met literatuur en heb ik om ideeën gevraagd. Ik ben inmiddels een andere weg ingeslagen en zoek via een blogspot houvast en creatie.

Misschien hebben jullie ook een website of blogspot en hebben jullie daarop interessante informatie staan of vragen jullie om informatie aan elkaar. We zijn met een aantal mensen en iedereen is op zijn manier bezig. Ik dacht dus dat het ook een beetje tijd werd om op deze manier te gaan werken. Ik ben langzaamaan mijn ideeën aan het vormgeven op mijn blogspot. OP deze wijze hoop ik een netwerk te vormen, ideeën meer impact te geven en mezelf ook meer uit te dagen om ideeën ten uitvoer te brengen.

Er zijn een heleboel blogspot-schrijvers die de wijsheid in pacht hebben en dat vind ik heel knap. Ook denk ik aan ‘Flipping the classroom’ – speciaal van Arnoud Kuiper.  Ik werk zoals ik dan weer ben: gaandeweg worden mijn ideeën vormgegeven op deze blogspot en ik probeer op deze manier met mijn fulltime baan en de beperkte tijd die ik heb toch te werken aan onderwijsvernieuwing. Ik denk dat het mogelijk is  dat we elkaar op deze nieuwe wijze  kunnen aanvullen; al is het alleen nog maar belangstelling hebben voor en zelf ook op eigen werkwijze werken aan persoonlijke ontwikkeling.

Ik denk dat we ons beroep op deze manier ook meer inhoud kunnen geven.
Lees, kijk, volg en deel maar: www.astridwillemse.blogspot.com

Ik hoop op jullie reactie en/of ideeën.

Groetjes,
Astrid
KSE
Etten-Leur

Gedocumenteerd schrijven (9/11 en de jaren erna) en leesvaardigheid (havo 4)

Naast het lezen van boeken en het actief bezig zijn met de leerlingen met het verwerken ervan, ben ik plannen aan het bedenken voor gedocumenteerd schrijven en leesvaardigheid. De eerste betreft havo 5 en de andere is bestemd voor havo 4.
Alles omtrent gedocumenteerd schrijven is al geregeld op school: het onderwerp staat vast, de pakketten zijn uitgedeeld, de opdracht is er ook al. Nu nog de weg er naartoe.
Opdracht 1: simpel: nummeren en globaal doornemen van de artikelen (50 blz.)
Opdracht 2: belangrijke zinnen markeren, woorden die moeilijk zijn opzoeken
Opdracht 3: werken met expertgroepen: iedere groep is verantwoordelijk voor een aantal artikelen en maakt er een samenvatting van.
Opdracht 4: discussie-opdrachten
Opdracht 5: stijl - en spellingoefeningen
Opdracht 6: oefenopdrachten/ feedback van elkaar en herschrijven.
Nu bedenk ik ook dat ik een ingezonden brief uitkies en de leerlingen dus een alinea laat schrijven.

In havo 4 is leesvaardigheid aan de orde. De filmpjes van de heer Kuiper heb ik ingezet. Dus de hoofdstukken 1 tot en met 5 uit Nieuw Nederlands zijn  samengevat op een visuele manier. Nu maak ik uit elk hoofdstuk een tekst met met opdrachten met de leerlingen, zodat alle onderwerpen worden geoefend. Daarnaast mogen ze werken aan werkstuk 2 en aan leesboek 2. Ook ga ik van de week aan de slag met type vragen en het examen. Ook wil ik activerende opdrachten met elke tekst doen. Tekst opdelen in blokjes en iedereen vertelt zijn deel; type vragen bespreken en aan de hand daarvan een tekst geven en zelf vragen laten bedenken; laat de leerlingen zelf een tekstinhoud in de juiste volgorde leggen, enzovoort.

Nu ga ik aan de slag met werkstuk 2 van havo 4: één leerling vroeg nog om een verklaring bij de stromingen.



donderdag 4 december 2014

Boek 2 Powerpoint

https://am3-broadcast.officeapps.live.com/m/Broadcast.aspx?Fi=7ba9282c4b044ebe%5F04a3fdc9%2D6285%2D4449%2D8625%2D242fb3662791%2Epptx

Als poster in het klaslokaal? Ik zeg: doen!! Als voorbeeld van een ellips

Jij denkt
dat als ik
dat jij dan
zodat jij mij
en ik niet

als jij denkt
dat ik dan
zal ik
zodat ik jou
en jij niet


Harry Mulisch (1927-2010)

Leesvaardigheid: macro-meso-micro


'Juf, ik begrijp die vraag niet.'De leerling wijst een alinea aan. Met dit schema kon ik toen heel makkelijk aangeven dat deze leerling wel lette op de zin zelf (micro) waarop de vraag betrekking had, maar dat hij er omheen moest lezen (de volgende alinea's: meso).
De leerlingen beginnen vaak lukraak aan de vragen. Aan de hand van dit kader probeer ik ze daarvan te weerhouden en als ze dat dan toch doen - en dat doen ze dan - en ze lopen stuk op de vragen, kom ik weer terug op het intensief lezen en het begrijpen van de hele tekst (macro).

POL afsluiting boek 1, op naar boek 2 en macro-meso-micro bij leesvaardigheid

Boek 1 is afgesloten. Op naar boek 2 met havo 4. Nog twee weken.
Hoe heb ik het afgesloten? Alle leerlingen hebben hun mogen werk mogen bewonderen. Of hun werk zaten in de reader, of het was geplastificeerd. Ik zag enthousiasme en bewondering toen ze de producten zagen. Ook hebben sommigen een keuze voor het volgende boek weten te maken.

Nu ben ik benieuwd naar het vervolg. Op 16 december zou opdracht 2 af moeten zijn. Een trailer, een animatie, een interview, een tekening, ....

Maar nu ook leesvaardigheid: ik heb in elke klas de begrippen macro-meso-micro uitgelegd. Ik ga er zo een foto van publiceren.

Met havo 4 een klasse - klassenreader maken! Contextrijk of niet?

Vandaag ga ik dat idee uitwerken.  Natuurlijk is dit niet iets nieuws, maar dat met die recensies vind ik weer wel vernieuwend en ik vind da...